Jan van Brakel

Jan van Brakel (Rotterdam, ca. 1618 – 10 juli 1690) was een Nederlands vlootvoogd.

Over Van Brakels vroegste leven is niets met zekerheid bekend, zelfs zijn geboortejaar is een raadsel. Schattingen lopen uiteen van 1618[1], het traditioneel gegeven jaar, tot 1642. Vaak wordt het jaartal 1638 genoemd en als geboorteplaats Rotterdam. Onduidelijk is wie de ouders van Jan van Brakel zijn, genoemd worden Johan van Brakel en Hendrika Millink, maar er is wel gedacht dat marinekapitein Pieter van Brakel zijn vader zou zijn, alhoewel die werd geboren in 1624. Een andere kandidaat is diens oudere broer kapitein Cornelis van Brakel.

Hij duikt tijdens de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog in de geschiedenis op: in 1665 was hij bij de Admiraliteit van de Maze luitenant-commandeur van het jacht de Kat (18 kanonnen) dat te laat uitvoer om nog mee te doen aan de Slag bij Lowestoft; in datzelfde jaar werd hij benoemd tot luitenant-commandeur van de brander Rotterdam (zes kanonnen), die in 1666 meedeed aan de Vierdaagse Zeeslag. Zijn schip ging, zoals bedoeld, verloren. In de Tweedaagse Zeeslag was hij opnieuw commandeur van een brander, de Lammertje Kweek; hij redde toen, met een aantal sloepen van een net mislukte aanval tegen de Royal Charles terugkerend, de Gelderland van Willem Joseph van Ghent van een aanval door een Engelse brander. Op 22 september 1666 werd hij als beloning benoemd tot buitengewoon kapitein van een fregat. Bemanningen van branderschepen hadden een lage levensverwachting; alleen de meest wanhopigen monsterden in zo'n functie aan. Dat kan wijzen op een zeer nederige afkomst; later zouden Van Brakels bemanningen notoir zijn vanwege hun slechte discipline. Kapiteins van branders maakten zelden carrière. Als andere verklaring voor het feit dat hij brandercommandant was, wordt ook wel zijn opvliegende en roekeloze karakter gegeven.