Oudewater

Oudewater () is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht. De plaats verkreeg stadsrechten in 1265 en kan daarmee worden beschouwd als de oudste stad in het Groene Hart. Oudewater ligt aan de monding van het riviertje de Lange Linschoten in de Hollandse IJssel. Oudewater heeft ruim 300 historische panden, 97 gemeentelijke monumenten en 127 rijksmonumenten en daarmee de hoogste monumenten-dichtheid van Nederland. De stad is bekend vanwege de 'Heksenwaag' uit 1545, werd rijk door de touwindustrie - wat de inwoners ook de bijnaam 'Geelbuiken' heeft opgeleverd - en was een van de twaalf steden die in 1572 de Eerste Vrije Statenvergadering bijwoonden. Met de slagzin Natuurlijk, Historisch, Kleurrijk - Dat is de Magie van Oudewater - wil het gemeentebestuur anno 2022 het groene buitengebied, de geschiedenis en de binnenstad van Oudewater onder de aandacht brengen.

Oudewater ontstond omstreeks 1100 in een meanderbocht waar de Lange Linschoten samenkomt met de Hollandse IJssel. De oorsprong van de naam berust op water(loop) en oud, ter onderscheiding van een later gegraven nieuwe waterloop.

Oudewater was strategisch gelegen in het grensgebied van het Graafschap Holland en het Sticht Utrecht. De stad verkreeg van de 38e bisschop van Utrecht - Hendrik van Vianden - rond 1265 stadsrechten. Dit maakte de stad een belangrijke grensvesting. Oudewater behoorde aanvankelijk tot het Sticht Utrecht. In 1280 verloor het Sticht de stad aan het graafschap Holland. Oudewater werd in 1401 belegerd tijdens de Arkelse Oorlogen. Pas bij de herziening van de provinciegrenzen in 1970 werd Oudewater na bijna 700 jaar weer onderdeel van Utrecht.