Ławrientij Beria

Ławrientij Pawłowicz Beria (ros. Лаврентий Павлович Берия; gruz. ლავრენტი პავლეს ძე ბერია, Lawrenti Pawles dze Beria; ur. 17 marca^?/29 marca 1899 w Mercheuli, zm. 23 grudnia 1953 w Moskwie) – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych, działacz partyjny i państwowy oraz polityk narodowości gruzińskiej, marszałek Związku Radzieckiego (zdegradowany), ludowy komisarz spraw wewnętrznych ZSRR (1938–1946). Przed objęciem stanowiska robił karierę w organach bezpieczeństwa i administracji: I sekretarz Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Gruzji (1931–1932, 1934–1938) i szef Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego NKWD (1938). Podczas wielkiej czystki wyrósł na bliskiego współpracownika Stalina, pomógł mu ją dokończyć, po czym zajął miejsce Jeżowa, reformując NKWD i zdobywając olbrzymią władzę. Po ataku Niemiec na ZSRR wszedł w skład Państwowego Komitetu Obrony ZSRR, przejściowo był jego wiceprzewodniczącym (1944), nadzorował też radziecki program nuklearny. W 1946 roku wszedł do ścisłego kierownictwa państwa, został członkiem Biura Politycznego KC partii, wiceprzewodniczącym Rady Ministrów ZSRR, a w 1953 roku jej I wiceprzewodniczącym oraz ministrem spraw wewnętrznych ZSRR. Po śmierci Stalina zamierzał przejąć władzę, faktycznie zaczął sprawować ją w triumwiracie z Mołotowem i Malenkowem. Zamierzał zliberalizować system radziecki, jednak jego konkurenci pod przywództwem Chruszczowa zorganizowali przeciw niemu spisek, w wyniku którego został aresztowany, po czym stracony. Zbrodniarz współodpowiedzialny za masowy terror i egzekucje, deportacje całych narodów, działalność łagrów oraz miliony ofiar.