Jan Železný (sportowiec)

Jan Železný (ur. 16 czerwca 1966 w Mladej Boleslavi) – czeski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie oszczepem, który w pierwszych latach kariery startował w barwach Czechosłowacji.

Trzykrotny złoty medalista igrzysk olimpijskich (Barcelona 1992, Atlanta 1996 oraz Sydney 2000) oraz jednokrotny srebrny (Seul 1988). Mistrz świata z 1993, 1995 i 2001 oraz brązowy medalista z 1987 i 1999 roku – osiągnięcia te czynią go najbardziej utytułowanym w swojej konkurencji w historii światowego czempionatu. Zdobył dwa brązowe (w 1994 i 2006) medale mistrzostw Europy. Zwyciężał w pucharze świata oraz finale Grand Prix IAAF. Železný pięć razy poprawiał rekord świata – jest aktualnym rekordzistą globu w rzucie oszczepem – wynik 98,48 (25 maja 1996, Jena) jest więc także rekordem Europy oraz najlepszym wynikiem w historii czeskiej lekkoatletyki. W swojej karierze Czech ustanawiał także rekord swojego kraju w kategorii młodzieżowców. Jest pierwszym w historii oszczepnikiem, który wywalczył trzy razy z rzędu mistrzostwo olimpijskie oraz jednym, który posiada aż cztery medale igrzysk. Jako pierwszy w historii rzucił oszczepem nowego typu ponad 94 metry. 52 razy w karierze rzucił oszczepem nowego typu ponad 90 metrów – to więcej niż wszyscy pozostali oszczepnicy w sumie, a w 246 startach od 1986 roku 210 razy posłał oszczep na odległość ponad 80 metrów. W latach 1991–2001 wygrał 106 ze 135 konkursów, w których startował. Powszechnie uważany jest za największego zawodnika w historii rzutu oszczepem.

Syn Jaroslava i Jany – oboje rodzice byli w młodości czynnymi lekkoatletami i uprawiali rzut oszczepem (jego matka była rekordzistką Czechosłowacji juniorek). Zdobył dwa złote medale mistrzostw Czechosłowacji oraz dwukrotnie był mistrzem Czech. W 2001 został odznaczony Medalem za Zasługi III Stopnia. Jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.