Kapelusz tyrolski

Kapelusz tyrolski (niem. Tirolerhut), również kapelusz alpejski (wł. cappello alpino), kapelusz bawarski – rodzaj nakrycia głowy wywodzący się z regionu Tyrolu w Alpach położonego w części Austrii, Niemiec, Włoch i Szwajcarii. Stanowi część lokalnego tradycyjnego ubioru Trachtu.

Typowy kapelusz tyrolski zazwyczaj wykonany jest z zielonego filcu, posiada zwężający się czubek i rondo szerokości dłoni. Taki wygląd kapelusza był szczególnie powszechny w dolinie Zillertal w austriackim Tyrolu. Oprócz zróżnicowania kształtów i szerokości ronda, kapelusze tyrolskie są charakterystycznie zdobione kolorową sznurkową opaską lub kwiatami czy piórami. Spotyka się również kapelusze z tradycyjnym pędzlem (gamsbart) wykonanym z brody kozicy.

W XIX i XX wieku nastąpiło pewne ujednolicenie wyglądu stroju bawarskiego. W lokalnych strojach wiejskich Tyrolu od lat 30. i 40. XIX wieku przetrwały różne style tyrolskich kapeluszy, choć podobne do współczesnych. Dla północnego Tyrolu charakterystyczne były wysokie kapelusze z wąskim rondem, wgniecione na górze. Małe kapelusze z szerokim rondem charakteryzowały z kolei winiarski region południowego Tyrolu. Kapelusz tyrolski stał się bardziej znany dzięki byłemu królowi Wielkiej Brytanii Edwardowi VIII, który po swojej abdykacji często przebywał w austriackiej Styrii i często nosił kapelusz w stylu tyrolskim, który jednak nie pochodził stamtąd. Tyrolski kapelusz miał również być inspiracją dla homburga, kapelusza spopularyzowanego przez jego dziadka, Edwarda VII.