Noc św. Bartłomieja

Noc św. Bartłomieja, zwana również krwawym weselem paryskim, a przez analogię do nieszporów sycylijskich jutrznią paryską – potoczne określenie rzezi na hugenotach (francuskich ewangelikach reformowanych – kalwinach) dokonanej przez katolików w Paryżu, która miała miejsce w nocy z 23 na 24 sierpnia 1572. Nazwa pochodzi od św. Bartłomieja Apostoła, którego święto liturgiczne przypada na 24 sierpnia.

Francja była wyniszczona buntami hugenotów, które w ciągu 10 lat wybuchały trzy razy. Od połowy XVI wieku hugenoci wielokrotnie podejmowali zbrojne wystąpienia przeciwko władzy królewskiej, przejmowali kontrolę nad miastami oraz twierdzami, a także niszczyli obiekty kultu katolickiego i dopuszczali się aktów przemocy wobec duchowieństwa, co przyczyniało się do narastania napięć religijnych i społecznych. Katarzyna Medycejska uznała, że jedyną szansą na zaprowadzenie pokoju jest małżeństwo Henryka, syna kalwińskiej królowej Nawarry Joanny d’Albret, z jej córką Małgorzatą. W przygotowaniach do ślubu uczestniczyły tysiące kalwinów, a sama Katarzyna okłamała kardynała de Bourbon, że papież Grzegorz XIII udzielił dyspensy na ślub.

Tymczasem w Niderlandach zaistniała groźba zbrojnego konfliktu. 1 kwietnia 1572 roku holenderska flota piratów kalwińskich zaatakowała i zdobyła miasto Brill, plądrując przy tym kościoły i zabijając 13 mnichów. Z miasta uczyniono piracką bazę, a następnego dnia zdobyto port Enkhuizen. Piraci w memorandum zwrócili się do królowej Elżbiety I, aby udzieliła im pomocy w walkach.